WoW – Watcher of Watches

WoWywiady

Jacky Epitaux

Rudis Sylva czyli dwa serca, jedno tętno

Jacky Epitaux

Wprowadzenie

Rudis Sylva to manufaktura, której nazwa nie pojawia się w pierwszym szeregu niezależnego zegarmistrzostwa, a jednak jej wynalazek należy do bardzo nielicznych z ostatnich dwóch dekad, które w sposób strukturalny zmieniły coś w architekturze najważniejszej części zegarka, czyli jego regulatora.

Marka została założona w 2006 roku w jurajskiej miejscowości Les Bois, niedaleko La Chaux-de-Fonds, w regionie, który dał zegarmistrzostwu jego fundamenty: stąd wywodzą się korzenie FAR, Nivarox i ETA, podobnie jak rodzina Baume.

Rudis Sylva odwołuje się do tego dziedzictwa nie deklaratywnie, lecz strukturalnie: jej dostawcy mieszkają w promieniu kilku kilometrów od warsztatu, a komponenty powstają w sieci zaprzyjaźnionych pracowni regionu.

Centralnym wynalazkiem manufaktury jest Harmonious Oscillator, złożony z dwóch sprzężonych zębami balansów, których spirale zamontowano asymetrycznie. Konstrukcja została zaprezentowana podczas Baselworld 2009 i wywołała bardzo silny rezonans w branży. Grégory Pons na łamach Business Montres & Joaillerie pisał wówczas, że to właśnie Harmonious Oscillator, a nie Concord Quantum Gravity, Opus 9 Harry’ego Winstona czy DualTow Christophe’a Clareta, był najważniejszą innowacją zegarmistrzowską Baselworld 2009. Mechanizm oglądali między innymi Philippe Dufour, i jak odnotował Pons, kilkukrotnie również zespoły techniczne Dubois Dépraz, konstruktorzy Panerai i Ulysse Nardin wraz z samym Ludwigiem Oechslinem, Christophe Claret, Greubel Forsey oraz Karl-Friedrich Scheufele z Chopard. Część mistrzów zegarmistrzostwa porównywała wówczas znaczenie tego wynalazku do stworzenia tourbillona przez Bregueta.

Naszym rozmówcą jest Jacky Epitaux, jeden ze współzałożycieli i dziś centralna postać projektu. Sam określa siebie nie jako zegarmistrza, lecz dyrygenta orkiestry. Rozmawiamy o tym, czym Harmonious Oscillator faktycznie jest w mierzalnych kategoriach, dlaczego rozwiązanie, mimo deklarowanej przewagi technicznej na razie pozostało wyłącznie częścią zegarków Rudis Sylva, oraz o ekonomii firmy, która przez pierwsze pięć lat istnienia nie wystawiła ani jednej faktury sprzedażowej.

WoW:

W tradycyjnym rozumieniu zegarmistrz to ktoś, kto fizycznie buduje mechanizm. W Rudis Sylva pańska rola wydaje się przede wszystkim koncepcyjna. Uważa się pan za zegarmistrza, czy raczej za architekta systemów mechanicznych?

Jacky Epitaux:

Architektem, a bardziej dyrygentem orkiestry.


WoW:

Harmonious Oscillator wymieniony jest w patencie pod nazwiskiem Miki Rissanena. Jak wygląda struktura autorstwa technicznego wewnątrz Rudis Sylva i jaka jest dziś jego rola w rozwoju nowych kalibrów?

Jacky Epitaux:

Harmonious Oscillator jest zarejestrowany pod nazwą Rudis Sylva, a ponieważ pomysł wyszedł od naszego zegarmistrza Miki Rissanena, z szacunku dla pracy naszych współpracowników zdecydowaliśmy się wymienić go w treści patentu. Ale właścicielem patentu jest Rudis Sylva.


WoW:

Jakie konkretne ograniczenie klasycznego organu regulacyjnego rozwiązuje Harmonious Oscillator? Proszę opisać to w sposób mierzalny, a nie koncepcyjny.

Jacky Epitaux:

Krzywa Bregueta w działaniu tourbillona powoduje, że zegarek przez 30 sekund spieszy się, a przez kolejne 30 sekund późni, aby po minucie skompensować wpływ grawitacji. Harmonious Oscillator ma jeden balans i spiralę dające na przykład +7, a po przeciwnej stronie drugi balans daje -7. Dzięki sprzężonym kołom balansowym i połączeniu obu balansów, które „rozmawiają” ze sobą – w przeciwieństwie do podwójnego tourbillona, gdzie balanse pozostają niezależne – korekcja wpływu grawitacji następuje jednocześnie.


WoW:

Czy dysponuje pan danymi potwierdzającymi przewagę Harmonious Oscillator nad rozwiązaniami klasycznymi?

Jacky Epitaux:

Załączam wykres osiągów w porównaniu z klasycznym tourbillonem. Harmonious Oscillator, podobnie jak tourbillon, jest użyteczny przede wszystkim w pozycjach pionowych. Można go też rozumieć jako rodzaj rezonansu mechanicznego, ponieważ oba koła balansowe wymieniają między sobą energię.

Zauważyliśmy również, że delta amplitudy w każdej pozycji jest wysoka, choć nieco niższa w pozycji poziomej i pionowej. Dokładność nie może być testowana na urządzeniu Witschi ani na innych nowoczesnych maszynach, ponieważ takie urządzenia „słuchają” dźwięku wychwytu. Pomimo prób prowadzonych wspólnie z Witschi nie udało się dostosować tych urządzeń do naszego systemu.

Dlatego testy dokładności prowadzimy we wszystkich pozycjach poprzez stopniowe rozładowywanie 72-godzinnej rezerwy chodu i pomiary względem zegara atomowego. Na nadgarstku dokładność zegarka jest bardzo stabilna, ponieważ oba balanse wymieniają między sobą energię jak w rezonansie mechanicznym. Jeśli jeden balans pracuje na poziomie 28 500, a drugi 28 700, uzyskujemy średnio 28 600.


WoW:

Jeśli rozwiązanie jest rzeczywiście lepsze, dlaczego nie zostało przyjęte przez inne manufaktury?

Jacky Epitaux:

Ponieważ jest zaskakujące i sprzeczne z podstawową teorią obowiązującą w branży zegarmistrzowskiej. Kiedy pokazaliśmy zegarek podczas Baselworld 2009, wielu CEO i master watchmakerów przyjechało zobaczyć ten wynalazek.

Większość zegarmistrzów nie wierzy, że to może działać, ponieważ mamy tylko jedno koło wychwytowe napędzające jeden balans. Gdy rozumieją, że spirale są zamontowane po przeciwnych stronach, natychmiast pojmują koncepcję. Gdy jedna spirala się zamyka, przeciwna się otwiera, przekazując energię drugiej. Jak dwa serca.

Powodem, dla którego rozwiązanie nie zostało skopiowane, jest zapewne także sam patent.


WoW:

Czy próbowali państwo oferować tę technologię innym markom lub partnerom?

Jacky Epitaux:

Jeszcze nie. Jeśli klient chce Harmonious Oscillator, może go dostać tylko od Rudis Sylva.

To, co rzadkie, jest cenne. Rudis Sylva dokonała dużego wynalazku w branży zegarmistrzowskiej.


WoW:

Rudis Sylva działa przy bardzo ograniczonej skali produkcji. Czy jest to świadomy wybór strategiczny?

Jacky Epitaux:

Nie jesteśmy jeszcze bardzo dobrze znani na rynku, ponieważ nie inwestowaliśmy dużych środków w komunikację, lecz przede wszystkim w produkt, aby zbudować bardzo solidne fundamenty.

Branża zegarmistrzowska będzie pamiętać wynalazek Rudis Sylva w długiej perspektywie, a właściciele naszych zegarków zawsze pozostaną ekskluzywni. Od początku działalności w 2006 roku sprzedaliśmy około 80 sztuk.


WoW:

Znaczna część komponentów produkowana jest w bardzo zwartym lokalnym ekosystemie. Gdzie przebiega dziś granica między narracją o niezależnej sieci regionalnych rzemieślników a rzeczywistą strukturą dostawców?

Jacky Epitaux:

Korzystamy z utalentowanych sąsiadów przy produkcji naszych zegarków. Swiss Finest, jeden z naszych dawnych udziałowców, produkował komponenty na początku naszej historii, ale później został zastąpiony przez innych partnerów z regionu La Chaux-de-Fonds.

Od początku dawaliśmy naszym dostawcom możliwość zaistnienia jako partnerzy Rudis Sylva. Georges Brodbeck, który wykonuje dla nas guilloché, otrzymał kilka lat temu nagrodę Prix Gaïa w Muzeum Zegarmistrzostwa w La Chaux-de-Fonds.


WoW:

Przy obecnej skali produkcji ile czasu zajmuje amortyzacja opracowania nowego kalibru?

Jacky Epitaux:

Około 20 lat. Nadal inwestujemy w zmniejszanie rozmiarów naszych zegarków.

Zainwestowaliśmy około 5 milionów franków, aby Harmonious Oscillator został doprowadzony do perfekcyjnego działania. Pierwsza faktura została opłacona we wrześniu 2005 roku, a pierwszy zegarek dostarczyliśmy w 2009 roku. To oznacza około pięciu lat inwestycji i prac badawczo-rozwojowych przed wystawieniem pierwszej faktury sprzedażowej.

Jesteśmy dziś samowystarczalni.


WoW:

W jakim stopniu Harmonious Oscillator jest zależny od konkretnych osób zaangażowanych w jego rozwój?

Jacky Epitaux:

Firma jest mała i potrafi szybko reagować. Wokół nas mamy ludzi zdolnych pomóc przy konstrukcji lub produkcji. Nie zapominajmy, że narodziliśmy się u korzeni branży zegarmistrzowskiej, tuż obok La Chaux-de-Fonds.

Nawet jeśli Mika Rissanen odszedł z naszej firmy około dziesięć lat temu, byliśmy w stanie rozwijać produkcję dalej. Każdego można zastąpić.

Wiedza jest w pełni udokumentowana. W przeciwieństwie do wielu niezależnych marek, które kupują istniejący mechanizm i go personalizują, my zaprojektowaliśmy wszystkie komponenty: śruby, kołki, mostki, koła. Posiadamy wszystkie rysunki techniczne i możemy wyprodukować każdy element od podstaw.


WoW:

Jaki typ kolekcjonera najnaturalniej rozumie dziś Rudis Sylva?

Jacky Epitaux:

Kolekcjonerzy przede wszystkim lubią innowację oraz design z dwoma połączonymi kołami balansowymi.

Kiedy wyjaśniamy technologię i porównujemy ją z klasycznym tourbillonem lub podwójnym tourbillonem, a następnie pokazujemy poziom wykończenia, wielu ludzi spodziewa się znacznie wyższej ceny. To oznacza, że pozycjonowanie cenowe Rudis Sylva jest atrakcyjne.

Kolekcjonerzy mogą nosić na nadgarstku rzadki egzemplarz i pokazać, że mają coś lepszego niż istniejący tourbillon, a jednocześnie posiadają zegarek rezonansowy. Mogą pokazać swoją kulturę i wiedzę o branży zegarmistrzowskiej.


WoW:

W świecie, w którym dokładność pomiaru czasu nie jest już praktycznym problemem, czy zaawansowane zegarmistrzostwo mechaniczne nadal pełni funkcję użytkową?

Jacky Epitaux:

To prawda, że Rudis Sylva należy do kategorii zegarków, których nie potrzebujemy po to, by sprawdzać godzinę. Jesteśmy całkowicie w obszarze obiektów artystycznych i osiągnięć dziedzictwa.

W 1900 roku w Les Bois mieszkało 1450 osób, z czego 600 było zegarmistrzami. FAR, Nivarox i ETA mają korzenie właśnie w tej miejscowości, a także pan Baume, później związany z Baume & Mercier.

Kupując zegarek Rudis Sylva, klient kupuje fragment historii, technologii i osiągnięcia artystycznego.

Po rozmowie

W pewnym momencie Epitaux, pytany o pozycjonowanie Rudis Sylva względem marek takich jak Greubel Forsey czy Philippe Dufour, odwołuje się nie do rynku, aukcji ani wyników sprzedaży, lecz do oceny sformułowanej przez Claude AI:

„Jeśli wierzyć Claude AI, Harmonious Oscillator należy do pięciu najważniejszych marek niezależnego szwajcarskiego zegarmistrzostwa, obok choćby Dufoura i Journe’a.”

Ten pozornie marginalny moment mówi o współczesnym niezależnym zegarmistrzostwie więcej, niż mogłoby się wydawać. Nawet najbardziej niszowe manufaktury zaczynają dziś szukać zewnętrznego potwierdzenia własnej pozycji w systemach, które nie znają zegarków, lecz wyłącznie to, co zostało o nich napisane. Marka, która świadomie nie inwestowała w komunikację, sięga po narzędzie, którego cała wiedza została zbudowana właśnie z komunikacji innych.

Paradoks jest tym ciekawszy, że Rudis Sylva posiada własne, archiwalne potwierdzenie swojej pozycji w postaci relacji Grégory’ego Ponsa z kwietnia 2009 roku, do której odnosimy się we wprowadzeniu. Potwierdzenie wynikające z listy nazwisk ludzi, którzy zadali sobie trud obejrzenia mechanizmu podczas targów, w przeciwieństwie do odpowiedzi generowanej przez model językowy, nie jest reprodukcją cudzej komunikacji. Jest świadectwem pierwotnym.

W tym miejscu trzeba oddać Jacky’emu Epitaux należny kredyt zaufania. Otworzył przed redakcją WoW pełne zaplecze materiałowe Rudis Sylva: archiwum prasowe z okresu debiutu Harmonious Oscillator, dokumentację techniczną obejmującą również porównawcze wykresy pracy mechanizmu względem klasycznego tourbillona, a także film pozwalający zajrzeć do środowiska pracy manufaktury, udostępniony do wglądu redakcyjnego. To poziom otwartości, którego rzadko się doświadcza.

← Wszystkie rozmowy