WoW – Watcher of Watches

Pod lupą WoW

Kto naprawdę uratował Patek Philippe

Nazwiska Stern nie znajdziemy na tarczy, ale bez tej rodziny Patek Philippe mógłby dziś nie istnieć.

Kto naprawdę uratował Patek Philippe

Historia człowieka, o którym mówi się znacznie rzadziej niż o Antonim Patku, Franciszku Czapku czy Adrienie Philippe.

Świat zegarkowy żegna Philippe’a Sterna.

Zmarł 14 czerwca 2026 roku, w wieku 88 lat. Większość komentarzy przypomina dziś jego zasługi jako prezesa najbardziej znanej firmy z tak zwanej Wielkie Trójki, czyli posiadającej polskie korzenie marki Patek Philippe.

Warto jednak przypomnieć, że bez rodziny Sternów marka, którą znamy dzisiaj, prawdopodobnie w ogóle by nie istniała.

Gdy zapytamy miłośnika zegarków o trzy nazwiska związane z Patek Philippe, najczęściej usłyszymy: Patek, Philippe i być może Czapek.

Tymczasem istnieje jeszcze jedno nazwisko, bez którego marka prawdopodobnie nie przetrwałaby XX wieku.

Stern.

Patek i Philippe stworzyli markę

Antoni Patek i Franciszek Czapek stworzyli fundament przedsiębiorstwa, z którego później narodził się Patek Philippe, gdyż po rozejściu się biznesowym tych dwóch dżentelmenów do Antoniego dołączył A.Philippe.

Patek, polski emigrant po powstaniu listopadowym. Philippe, francuski konstruktor, twórca mechanizmu naciągu bez klucza, którzy w końcu razem stworzyli markę będącą dziś synonimem najwyższego zegarmistrzostwa.

Ale nie zbudowali współczesnego imperium. Philippe zmarł w 1894 roku. Firma przeszła w ręce kolejnych właścicieli i spółek. Do lat 30. XX wieku była już tylko jedną z wielu szwajcarskich manufaktur w tarapatach.

Wielki Kryzys niemal zabił firmę

Początek lat 30. to dla szwajcarskiego zegarmistrzostwa katastrofa. Krach na giełdzie w 1929 roku wyciął rynek amerykański, czyli głównego odbiorcę zegarkowego luksusu. Patek Philippe szukał ratunku, gdyż po upadku największego partnera handlowego, czyli Gondolo&Labouriau firma stała na krawędzi bankructwa.

I wtedy pojawili się Sternowie.

Sternowie nie robili zegarków

Charles Stern i jego brat nie byli producentami zegarków. Produkowali tarcze do zegarków prowadząc firmę Cadrans Stern Frères, która była jednym z najważniejszych dostawców tychże dla Patka.

W 1932 roku przejęli zagrożoną manufakturę, czyli dostawca kupił klienta.

Największy paradoks w historii luksusu

Markę uratował nie wielki bank ani państwo czy inwestor finansowy. Uratował ją dostawca komponentów.

To trochę tak, jakby dziś producent skórzanych foteli przejął zagrożone upadkiem Ferrari. Człowiek od jednego elementu wziął odpowiedzialność za całość.

To Sternowie zbudowali Patka, którego znamy

Jeszcze w 1932 roku, czyli w roku przejęcia, powstała Calatrava. Model, który do dziś definiuje, czym jest klasyczny zegarek naręczny. To nie był przypadek lecz genialnie przemyślany nowy kierunek.

Pod rządami rodziny Stern ukształtowało się wszystko, co dziś uważamy za istotę marki. Ograniczona produkcja jak również rodzinna kontrola firmy. Filozofia długoterminowego rozwoju zamiast pogoni za skalą i wielkie komplikacje. Współczesny wizerunek wraz z hasłem "Nigdy tak naprawdę nie posiadasz zegarka Patek Philippe. Po prostu dbasz o niego dla przyszłych pokoleń"

Również słynny projekt zegarka Nautilus opracowany przez Geralda Gentę, jest przykładem jak wielka wizja wyprzedza rynek i realia tamtego okresu.

Charles Stern zmarł w 1944 roku. Firmę poprowadził jego syn Henri, który zbudował amerykańską dystrybucję przez Henri Stern Watch Agency. Trzecim pokoleniem był Philippe.

Philippe Stern

Philippe Stern dołączył do firmy w 1963 roku. Uczył się fachu od podstaw, najpierw w Nowym Jorku, potem w Genewie. Prezesem został w 1993 roku.

Dla wielu historyków to właśnie on odegrał kluczową rolę w przeprowadzeniu firmy przez końcową fazę kryzysu kwarcowego. Kiedy większość firm goniła za elektroniką, a komentatorzy ogłaszali koniec mechanicznego zegarka, Stern się z tym nie zgadzał. Był przekonany, że wciąż istnieje miejsce dla tradycyjnego zegarmistrzostwa i klienta, który ceni rzemiosło ponad masową produkcję.

Z tego przekonania wyrósł Calibre 89. Zegarek kieszonkowy z 33 komplikacjami, zaprezentowany z okazji 150-lecia firmy w 1989 roku. W swoim czasie był najbardziej skomplikowanym przenośnym mechanizmem zegarkowym świata. Dziewięć lat prac rozwojowych i swoisty manifest złożony z trybików.

To Philippe Stern scalił rozproszoną produkcję w jednej manufakturze w Plan-les-Ouates w 1996 roku. To on stworzył Muzeum Patek Philippe w 2001 roku.

To on, odchodząc, ustanowił Patek Philippe Seal w 2009 roku, własny standard jakości postawiony ponad genewską pieczęcią.

Thierry Stern

W 2009 roku Philippe oddał stery synowi. Dziś firmą kieruje Thierry Stern.

Oznacza to, że niemal sto lat po przejęciu marka nadal pozostaje w rękach tej samej rodziny. Patek Philippe jest praktycznie ostatnią niezależną, rodzinną manufakturą tej skali w Genewie. W dzisiejszym świecie luksusu, podzielonym między kilka wielkich grup, to niemal ewenement.

Zakończenie

Historia często pamięta założycieli. Znacznie rzadziej pamięta ludzi, którzy uratowali ich dzieło przed zniknięciem.

W przypadku Patek Philippe nazwiska Patek i Philippe zna niemal każdy miłośnik zegarków. Nazwisko Franciszka Czapka pojawia się już znacznie rzadziej.

A przecież istnieje jeszcze jedno nazwisko, bez którego marka prawdopodobnie nie przetrwałaby XX wieku.

Stern.

Paradoks polega na tym, że nazwiska Stern nigdy nie znajdziemy na tarczy żadnego zegarka Patek Philippe.

Przez niemal sto lat to właśnie Sternowie byli jednak strażnikami marki noszącej nazwiska innych ludzi.

Historia bywa przy tym przewrotna. Marka od 1851 roku nosi nazwisko Philippe, upamiętniając Adriena Philippe’a – genialnego konstruktora i współtwórcę jej sukcesu.

Ponad sto lat później jej losami kierował człowiek o tym samym imieniu.

Philippe Stern.

Nazwisko Patek widnieje na tarczy.

Nazwisko Philippe również.

A jednak bez Sternów bardzo możliwe, że dziś nie byłoby już tarczy, na której można byłoby umieścić oba te nazwiska.

← Wszystkie artykuły